Μπορεί να συνδεθεί η αθεΐα με την υψηλή νοημοσύνη;

Ο Edward Dutton,  ερευνητής στο Ulster Institute for Social Research του Ηνωμένου Βασίλειου είναι «επικεφαλής» μίας τάσης σχετικά με την ανθρώπινη συμπεριφορά και την αθεΐα που θα προκαλέσει αντιδράσεις.

 

Κατά τον Dutton, οι μελετητές της ανθρώπινης συμπεριφοράς έχουν παρατηρήσει μια περίεργη συσχέτιση: Οι άθεοι τείνουν να είναι πιο έξυπνοι από τους θρησκευόμενους.

 

Δεν είναι σαφές γιατί η τάση αυτή υπάρχει, αλλά μιας νέα μελέτη ίσως δώσει απάντηση. Η θρησκεία είναι ένα ένστικτο, λένε, και οι άνθρωποι που μπορούν να ξεπεράσουν αυτά τα ένστικτα είναι πιο έξυπνοι από αυτούς που στηρίζονται σε αυτά.

image πρόσωπα

 

Στην κλασική Ελλάδα και στη Ρώμη, παρατηρήθηκε ευρέως ότι οι «ανόητοι» τείνουν να είναι θρησκευόμενοι, ενώ οι «σοφοί» ήταν συχνά σκεπτικιστές, σύμφωνα με την μελέτη.

 

Οι αρχαίοι δεν ήταν οι μόνοι που είδαν αυτή τη συσχέτιση.  Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν μια μετα-ανάλυση 63 προγενέστερων μελετών και διαπίστωσαν ότι οι θρησκευόμενοι άνθρωποι τείνουν να είναι λιγότερο έξυπνοι από τους μη θρησκευόμενους.  Ο σύνδεσμος αυτός ήταν ισχυρότερος μεταξύ των ενηλίκων απ’ ότι μεταξύ των ανηλίκων.

 

Αλλά γιατί υπάρχει αυτή η σχέση;  Ο Dutton έψαχνε να βρει απάντηση, θεωρώντας ότι αυτό συνέβαινε ίσως επειδή οι μη θρησκευόμενοι άνθρωποι ήταν πιο λογικοί από τους υπολοίπους όσον αφορά την πίστη  της ύπαρξης κάποιας ανώτερης δύναμης που μπορεί να καθορίσει τη ζωή μας.

 

Σύμφωνα με δηλώσεις που έκανε ο Dutton στη Live Science θεωρεί ότι η νοημοσύνη συνδέεται με ορισμένα είδη προκατάληψης.

 

Για παράδειγμα, μια μελέτη του 2012 που δημοσιεύτηκε στην American Psychological Association έδειξε ότι οι άνθρωποι συχνά δίνουν λανθασμένες λογικές απαντήσεις αλλά δεν το συνειδητοποιούν.  Αυτό συμβαίνει όταν οι άνθρωποι δεν μπορούν να ανιχνεύσουν τη προκατάληψη που υπάρχει στη σκέψη τους.  «Αντίθετα, η απουσία προκατάληψης συνδέθηκε με υψηλότερες γνωστικές ικανότητες», ανέφεραν οι ερευνητές της μελέτης του 2012.

 

Η όλη θεωρία ότι η θρησκεία είναι ένα ένστικτο είναι μια τροποποιημένη εκδοχή μιας ιδέας που ανέπτυξε ο Satoshi Kanazawa, εξελικτικός ψυχολόγος στο London School of Economics.

 

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τη σχέση μεταξύ ένστικτου και άγχους, τονίζοντας ότι οι άνθρωποι τείνουν να λειτουργούν με ένστικτο κατά τη διάρκεια αγχωτικών περιόδων, για παράδειγμα, στρεφόμενοι στη θρησκεία κατά τη διάρκεια μιας εμπειρίας κοντά στο θάνατο.

 

Υποστηρίζουν ότι η νοημοσύνη βοηθά τους ανθρώπους να ξεπερνούν αυτά τα ένστικτα σε περιόδους άγχους. Μας επιτρέπει να είμαστε σε θέση να αξιολογήσουμε την κατάσταση και τις πιθανές συνέπειες των πράξεών μας χωρίς να μπαίνει στην «εξίσωση» κάποια ανώτερη δύναμη.

 

Οι άνθρωποι που είναι σε θέση να ανέβουν πάνω από τα ένστικτά τους είναι πιθανότατα καλύτεροι για την επίλυση προβλημάτων, σημείωσε ο Dutton.

 

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στις 16 Μαΐου στο Evolutionary Psychological Science.

 

Περισσότερα για το θέμα στα livescience, American Psychological Association, journal Personality and Social Psychology Review.

Διαβάστε επίσης: