Ποιος φταίει για την αϋπνία μας;

H αϋπνία είναι ένα σύμπτωμα το οποίο μπορεί να συνοδεύει ιατρικές ή ψυχιατρικές διαταραχές που χαρακτηρίζονται από δυσκολία του ανθρώπου να κοιμηθεί, έστω και για λίγη ώρα.

Όλοι έχουμε βιώσει ανήσυχες νύχτες όταν έχουμε κάτι στο μυαλό μας, αλλά μια νέα έρευνα έχει δείξει ότι η αϋπνία δεν είναι απαραίτητα μόνο το αποτέλεσμα μεταξύ του εγκεφάλου μας και της καθημερινότητας. Στην αναζήτηση ενός βιολογικού μηχανισμού πίσω από τη διαταραχή του ύπνου, οι ερευνητές στην Ευρώπη έχουν εντοπίσει επτά γονίδια που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης αϋπνίας, αποδεικνύοντας ότι δεν είναι μόνο μια ψυχολογική κατάσταση.

image πρόσωπα

Σε ένα δείγμα 113.006 ατόμων, μια διεθνής ομάδα επιστημόνων ερεύνησε επτά συγκεκριμένα γονίδια που συσχετίζονταν συνήθως με αναφορές αϋπνίας.  Τα γονίδια που εντοπίστηκαν βρέθηκαν να έχουν ρόλο στην εξωκύτωση, μια διαδικασία όπου τα κύτταρα απελευθερώνουν μικρά μόρια.

Μια γενετική αλληλεπικάλυψη με τις διαταραχές άγχους, την κατάθλιψη και τον νευρωτισμό βρέθηκε επίσης στα επτά αναγνωρισμένα γονίδια.  Αυτό υποδηλώνει ότι η αϋπνία δεν είναι αναγκαστικά δευτερεύον σύμπτωμα αυτών των άλλων διαταραχών, αλλά μάλλον κάτι πιο ουσιαστικά αλληλένδετο. Δείχνει επίσης και τη γενετική βάση της αϋπνίας. Έχουμε δει σε προηγούμενο άρθρο και τη γενετική βάση της ευφυΐας.

Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι τα γονίδια λειτουργούσαν διαφορετικά σε άνδρες και γυναίκες, γεγονός που υποδηλώνει ότι το φύλο μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στους διάφορους βιολογικούς μηχανισμούς που οδηγούν στην αϋπνία.

Στο δείγμα συμπεριλαμβανομένων κυρίως ανθρώπων άνω των 50 ετών, το 33% των γυναικών ανέφεραν ότι πάσχουν από αϋπνία.

Σε μία άλλη έρευνα, μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο Rockefeller ανακάλυψε μια συγκεκριμένη γενετική μετάλλαξη που θεωρήθηκε ότι άλλαζε τον κιρκάδιο ρυθμό ενός ατόμου. Ο κιρκάδιος ρυθμός είναι μια οποιαδήποτε βιολογική διαδικασία που παρουσιάζει ενδογενή περιοδική μεταβολή στη διάρκεια ενός 24ώρου.

Το 1896, οι Patrick και Gilbert παρατήρησαν για παράδειγμα ότι κατά τη διάρκεια μιας παρατεινόμενης περιόδου στέρησης ύπνου, η υπνηλία αυξάνεται και μειώνεται με περίοδο περίπου 24 ωρών. Η μελάτη από το Πανεπιστήμιο Rockefeller επικεντρώθηκε σε μια συγκεκριμένη κατηγορία διακοπής του ύπνου και βρήκε μια συσχέτιση μεταξύ γονιδίων και αλλαγής του κιρκάδιου ρυθμού όπου έμμεσα συνδέεται και ο ύπνος  Η αλλαγή του κιρκάδιου ρυθμού θεωρείται μια μεγάλη ανατροπή των ισχυόντων μέχρι σήμερα.

Αυτή η έρευνα προσφέρει στους επιστήμονες μια νέα και ευρύτερη εικόνα των γενετικών μεταβλητών που κυριαρχούν στους κύκλους ύπνου μας.  Με την ανάπτυξη μεγαλύτερης κατανόησης των βιολογικών θεμελίων της αϋπνίας, οι ερευνητές ελπίζουν να βρουν νέους τρόπους αντιμετώπισης αυτής της εξουθενωτικής κατάστασης στο μέλλον. Για περισσότερες πληροφορίες στο nature genetics.